Tại sao máy Nén Khí Trục Vít Không Lên Áp?

Máy Nén Khí Trục Vít Không Lên Áp: Nguyên Nhân Và Trình Tự Kiểm Tra Kỹ Thuật

Bài viết được kiểm duyệt bởi Bộ phận kỹ thuật PhuAir - Cập nhật: 28/8/2026

Máy nén khí trục vít không lên áp là sự cố phổ biến khiến động cơ chính vẫn quay bình thường nhưng áp suất khí nén không tăng, gây gián đoạn toàn bộ dây chuyền sản xuất. Hiện tượng máy nén khí không lên áp có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau - từ lỗi van cổ hút, hỏng van điện từ, cho đến rò rỉ đường ống hay nghẹt lọc tách dầu. Bài viết dưới đây tổng hợp quy trình chẩn đoán chuẩn kỹ thuật, giúp bạn xác định đúng nguyên nhân trước khi quyết định thay thế phụ tùng.

1. Trả lời nhanh

Hiện tượng máy nén khí trục vít chạy nhưng không lên áp (đồng hồ áp suất giữ nguyên ở mức 0 bar hoặc không tăng khi chuyển sang chế độ tải) thường bắt nguồn từ 3 nhóm nguyên nhân chính: van cổ hút không mở, van điện từ/mạch điều khiển bị lỗi, hoặc van xả áp (blow-off valve) không đóng kín. Để chẩn đoán chính xác mà vẫn đảm bảo an toàn lao động, kỹ thuật viên cần tiến hành kiểm tra theo thứ tự từ hệ thống điều khiển điện đến cơ cấu chấp hành khí nén sau khi đã cô lập nguồn điện hoàn toàn.

 2. Bảng tóm tắt chẩn đoán nhanh

Dựa trên hàng trăm ca thực tế, các kỹ sư từ PhuAir đã tổng hợp bảng chẩn đoán nhanh dưới đây: 

📌 Đã xác định được bộ phận nghi vấn? [Xem phụ tùng chính hãng tương ứng tại đây] hoặc liên hệ Zalo để được tư vấn nhanh trước khi đặt hàng. 

3. Vì sao máy nén khí trục vít không lên áp? 

Trong một chu kỳ nén khí tiêu chuẩn, không khí từ môi trường được hút vào đầu nén thông qua bộ lọc gió và van cổ hút. Tại buồng nén, cặp trục vít quay khớp mắt với nhau để nén giảm thể tích và tăng áp suất của khí, sau đó hỗn hợp khí và dầu được xả vào bình chứa dầu để phân tách. Van cổ hút đóng vai trò điều tiết lưu lượng khí nạp dựa trên biến động của phụ tải.

Khi máy nén khí trục vít rơi vào trạng thái không lên áp, đĩa van cổ hút thường bị kẹt chặt ở vị trí đóng hoàn toàn hoặc van xả ngược (blow-off valve) không đóng kín. Điều này khiến đầu nén không thể hút được không khí để nén, hoặc toàn bộ lượng khí nén tạo ra bị xả ngược hoàn toàn ra ngoài khí quyển khiến áp suất hệ thống không thể tích lũy.

4. Các nguyên nhân khiến máy nén khí trục vít không lên áp 

Van cổ hút (Inlet Valve) không chuyển sang trạng thái tải

Ở đa số các dòng máy nén khí trục vít, van cổ hút giữ vai trò điều tiết lượng khí đầu vào. Khi máy khởi động ở chế độ không tải, van sẽ đóng gần như hoàn toàn. Nếu cụm xi-lanh điều khiển bị kẹt, phớt ti van bị chai cứng hoặc không nhận được khí điều khiển, van cổ hút sẽ không thể mở ra khi máy chuyển sang chế độ mang tải (Loaded), khiến máy không thể hút khí để tạo áp suất.

Mạch điều khiển điện hoặc van điện từ (Solenoid Valve) gặp sự cố

Van điện từ là linh kiện trung gian nhận lệnh từ bo điều khiển để đóng/mở đường khí điều khiển đến van cổ hút. Nếu cuộn coil van điện từ bị cháy, tiếp điểm rơ-le bị hỏng hoặc dây tín hiệu bị đứt, khí điều khiển sẽ không được cấp tới van cổ hút. Tùy thuộc vào thiết kế của từng model máy, điện áp điều khiển này thường là 24VAC, 220VAC hoặc 24VDC.

Van xả ngược (Blow-off Valve) bị kẹt ở vị trí mở

Van xả ngược có nhiệm vụ xả áp suất dư trong bình tách dầu ra ngoài môi trường khi máy chạy ở chế độ không tải nhằm giảm tải cho động cơ. Nếu van này bị kẹt mở do đóng cặn bẩn, hỏng màng van hoặc hóc lò xo, toàn bộ lượng khí nén tạo ra sẽ bị thoát ra ngoài liên tục thay vì nạp vào bình chứa.

Tắc nghẽn nghiêm trọng hệ thống sấy lọc:

Bộ lọc gió sơ cấp (Air Intake Filter) bám bụi bẩn dệt may, xi măng bít kín dòng khí nạp. Ruột lọc tách dầu bị nghẹt dầu bẩn biến chất tạo keo dầu.

Rò rỉ khí nén nghiêm trọng hoặc lỗi van áp suất tối thiểu (MPV)

Nếu đường ống dẫn khí nén nội bộ bị nứt gãy, màng van áp suất tối thiểu bị rách hoặc lò xo van MPV bị gãy, áp suất trong bình tách dầu không thể tích lũy đạt mức áp suất tối thiểu (thường từ 3.5 – 4.5 bar) để duy trì vòng tuần hoàn dầu bôi trơn và cấp khí ra hệ thống.

5. Trình tự kiểm tra an toàn tại hiện trường (SOP 5 Bước)

Bước 1: Cô lập năng lượng an toàn (LOTO)

Trước khi thực hiện bất kỳ thao tác kiểm tra cơ khí nào, ngắt hoàn toàn nguồn điện chính, ngắt aptomat, khóa tủ điện và xả hết áp suất dư trong hệ thống về 0 bar.

Bước 2: Kiểm tra trực quan bộ truyền động

• Quan sát trạng thái của dây đai (đối với máy truyền động dây đai) hoặc khớp nối co giãn (đối với máy truyền động trực tiếp). Kiểm tra xem dây đai có bị đứt/trượt hoặc khớp nối có bị vỡ hay không. Chỉ thực hiện thao tác quay kiểm tra trục đầu nén bằng tay nếu quy trình an toàn trong tài liệu hướng dẫn của nhà sản xuất cho phép.

  Bước 3: Đo kiểm điện áp điều khiển van điện từ

Mở tủ điện điều khiển, cấp nguồn cho máy chạy ở chế độ kiểm tra. Sử dụng đồng hồ đo điện áp (VOM) đo tại hai đầu dây cấp cho cuộn coil van điện từ điều khiển tải. So sánh giá trị đo được với thông số kỹ thuật niêm yết trên vỏ van điện từ của model máy đang vận hành.

Bước 4: Kiểm tra cơ cấu van cổ hút và đường khí điều khiển

Nếu điện áp cấp cho van điện từ bình thường nhưng van cổ hút vẫn không mở, tiến hành kiểm tra đường ống dẫn khí nén điều khiển từ van điện từ đến xi-lanh van cổ hút xem có bị gập, thủng hoặc tắc nghẽn hay không.

Bước 5: Kiểm tra độ kín của van xả áp và đường ống

Khi máy đang vận hành ở chế độ báo tải, quan sát cửa xả của van blow-off. Nếu thấy khí nén xả ra mạnh và liên tục tại cổng xả này, cần ngắt máy để tháo cụm van xả ngược kiểm tra màng van và lò xo bên trong.

6. Các sai lầm cần tránh - Khuyến cáo từ kỹ thuật

• Tự ý cài đặt tăng áp suất trên màn hình: Việc tăng tham số áp suất cài đặt (Set Pressure) khi máy đang gặp sự cố cơ khí không giúp máy lên áp, ngược lại có thể khiến hệ thống vận hành sai thiết kế, làm tăng nguy cơ quá tải động cơ hoặc kích hoạt cơ cấu bảo vệ xả van an toàn.

• Tự ý châm thêm dầu bôi trơn: Mức dầu thấp chủ yếu liên quan đến sự cố nhiệt độ cao và bôi trơn. Việc vội vã châm thêm dầu khi máy không lên áp có thể dẫn đến tình trạng ngập dầu, tràn dầu ra đường ống khí nén khi van cổ hút mở trở lại.

• Bỏ qua bước xả áp dư: Mặc dù đồng hồ báo 0 bar, một số khoang nội bộ vẫn có thể tích áp do tắc nghẽn cục bộ. Tháo lắp van khi chưa xả triệt để áp dư tiềm ẩn nguy cơ gây tai nạn lao động nghiêm trọng.

7. Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Lọc tách dầu bị nghẹt có phải là nguyên nhân khiến máy hoàn toàn không lên áp?

Lọc tách dầu bị nghẹt thường gây ra hiện tượng chênh áp cao, máy chạy nặng tải, tăng nhiệt độ hoặc lượng khí ra yếu. Trường hợp lọc tách dầu bị tắc nghẽn hoàn toàn khiến áp suất đầu ra bằng 0 bar khá hiếm gặp và thường đi kèm biểu hiện kích hoạt van an toàn ở bình tách dầu do áp suất nội bộ tăng quá cao.

Tại sao van điện từ vẫn có tiếng "tạch" nhưng áp suất vẫn không tăng?

Tiếng "tạch" chỉ xác nhận cuộn coil điện từ đã hút lõi van. Tuy nhiên, nếu các lỗ tiết lưu bên trong thân van điện từ bị nghẹt cặn bẩn, khí điều khiển vẫn không thể đi qua để đẩy ti van cổ hút mở ra.

Cần chuẩn bị thông tin gì khi liên hệ PhuAir hỗ trợ chẩn đoán từ xa?

Để kỹ thuật viên PhuAir hỗ trợ khoanh vùng sự cố nhanh chóng, bạn nên chuẩn bị: Ảnh chụp tem mác máy (Model/Serial), ảnh chụp màn hình điều khiển (các mã lỗi nếu có) và video ngắn quay lại hiện trạng đồng hồ áp suất cùng âm thanh vận hành của máy khi bấm nút khởi động.

8. Hỗ trợ kí thuật từ PhuAir

Máy nén khí của bạn vẫn chưa nâng được áp suất sau khi thực hiện các bước kiểm tra trên?

Hãy chụp ảnh tem mác máy, màn hình điều khiển/mã lỗi và đồng hồ áp suất, sau đó gửi trực tiếp cho PhuAir. Đội ngũ kỹ thuật viên PhuAir sẽ căn cứ trên sơ đồ nguyên lý và dữ liệu kỹ thuật thực tế của đúng model máy để hướng dẫn bạn các bước xử lý an toàn tiếp theo.