Máy Nén Khí Trục Vít Hao Dầu Do Đâu? Nguyên Nhân & Cách Kiểm Tra

1. 1. Máy nén khí trục vít hao dầu do đâu?

Máy nén khí trục vít hao dầu không nhất thiết chỉ do bộ tách dầu. Khi mức dầu giảm nhanh hoặc phải bổ sung dầu thường xuyên, trước tiên cần xác định dầu đang rò ra bên ngoài, đi theo khí nén ra khỏi máy hay bị tiêu hao do điều kiện vận hành và tình trạng bên trong hệ thống.

Ở máy nén khí trục vít có dầu, dầu không chỉ dùng để bôi trơn mà còn tham gia vào quá trình làm kín và hỗ trợ lấy nhiệt khỏi cụm nén. Vì vậy, mức dầu thấp bất thường cần được tìm nguyên nhân thay vì chỉ bổ sung thêm dầu rồi tiếp tục vận hành.

Các vị trí cần ưu tiên kiểm tra gồm hệ thống đường dầu và điểm làm kín, bộ tách dầu, đường hồi dầu, tình trạng dầu, lọc dầu và điều kiện vận hành của máy.

2. Dấu hiệu nào cho thấy máy nén khí đang hao dầu?

Không nên chỉ dựa vào việc mức dầu trong bình dầu giảm để kết luận nguyên nhân. Cần kết hợp mức tiêu hao thực tế với các dấu hiệu đi kèm.

2.1. Rò dầu bên ngoài làm mức dầu giảm

Đây là nguyên nhân cần kiểm tra đầu tiên vì tương đối dễ nhận biết.

Dầu có thể rò tại các đầu nối đường dầu, gioăng, mặt bích, phớt hoặc các vị trí làm kín. Tuy nhiên, vị trí nhìn thấy dầu trên sàn hoặc trên vỏ máy chưa chắc là vị trí bắt đầu rò.

Dầu có thể chảy từ vị trí cao xuống các khu vực thấp hơn rồi mới nhỏ xuống sàn. Vì vậy, nếu chỉ nhìn vào nơi có vệt dầu và thay ngay phụ tùng tại đó, nguy cơ xử lý sai vị trí là khá cao.

Cần kiểm tra

Vệ sinh khu vực nghi ngờ, sau đó theo dõi điểm xuất hiện dầu trở lại trong điều kiện vận hành an toàn.

Kiểm tra các đầu nối, đường ống dầu, gioăng, mặt ghép và các vị trí có dấu hiệu thấm dầu.

Nếu phát hiện dầu rò bên ngoài, cần xử lý nguyên nhân rò trước khi tiếp tục đánh giá mức tiêu hao dầu.

2.2. Bộ tách dầu hoạt động không hiệu quả

Đối với máy nén khí trục vít có dầu, bộ tách dầu có nhiệm vụ tách dầu ra khỏi hỗn hợp khí sau quá trình nén để dầu được giữ lại và quay trở về hệ thống.

Do đó, khi máy có hiện tượng dầu đi theo khí nén, bộ tách dầu là một trong những bộ phận cần kiểm tra.

Tuy nhiên, không nên kết luận ngay rằng bộ tách dầu hỏng chỉ vì máy hao dầu.

Cần xem xét tình trạng thực tế của bộ tách dầu, lịch sử bảo trì và các thông số vận hành liên quan trước khi quyết định thay thế.

Tài liệu nội bộ PhuAir cũng xác định “tách dầu máy nén khí” là một nhóm phụ tùng quan trọng trong hệ thống, với chức năng tách dầu khỏi khí nén và giảm hao dầu.

Khi nghi ngờ bộ tách dầu

Cần kiểm tra tình trạng bộ tách dầu theo hướng dẫn của đúng model máy.

Nếu model có giám sát chênh áp hoặc cảnh báo liên quan, cần đối chiếu dữ liệu thực tế với thông số của nhà sản xuất.

Kiểm tra lịch sử thay bộ tách dầu và điều kiện vận hành của máy.

Không sử dụng một giá trị chênh áp hoặc một chu kỳ thay thế cố định cho mọi thương hiệu và model.

2.3. Đường hồi dầu bị hạn chế hoặc hoạt động không đúng

Trong hệ thống máy nén khí trục vít có dầu, lượng dầu được tách ra cần được đưa trở lại hệ thống dầu.

Nếu đường hồi dầu bị hạn chế, tắc nghẽn hoặc cơ cấu liên quan hoạt động không đúng, quá trình hồi dầu có thể bị ảnh hưởng.

Đây là lý do khi máy hao dầu, không nên chỉ kiểm tra ruột tách dầu mà bỏ qua đường hồi dầu.

Cần kiểm tra

Kiểm tra đường hồi dầu theo sơ đồ của đúng model.

Kiểm tra tình trạng đường ống, đầu nối và các chi tiết liên quan.

Đối chiếu với lịch sử bảo trì để xem tình trạng hao dầu có xuất hiện sau một lần tháo lắp hoặc bảo dưỡng hay không.

2.4. Mức dầu được kiểm tra hoặc châm không đúng

Một trường hợp dễ bị bỏ qua là mức dầu thực tế không được đánh giá đúng điều kiện kiểm tra.

Mức dầu cần được kiểm tra theo điều kiện mà nhà sản xuất quy định cho model cụ thể. Nếu kiểm tra sai trạng thái máy hoặc bổ sung dầu theo cảm tính, người vận hành có thể nhận định sai rằng máy đang hao dầu.

Đặc biệt, khi mức dầu thấp, không nên đơn giản chỉ châm thêm dầu.

Tài liệu kỹ thuật nội bộ PhuAir cũng nhấn mạnh rằng khi mức dầu thấp cần xem xét rò rỉ, tiêu hao dầu bất thường, điều kiện kiểm tra mức dầu và lịch sử bảo trì trước khi tiếp tục vận hành.

2.5. Dầu sử dụng không phù hợp hoặc đã xuống cấp

Dầu trong máy nén khí trục vít có dầu đảm nhiệm nhiều chức năng. Ngoài bôi trơn, dầu còn tham gia làm kín và hỗ trợ lấy nhiệt khỏi cụm nén.

Nếu dầu đã xuống cấp, bị nhiễm bẩn hoặc sử dụng không đúng chủng loại theo yêu cầu của nhà sản xuất, hiệu quả vận hành của hệ thống có thể bị ảnh hưởng.

Cần kiểm tra

• Loại dầu đang sử dụng.

• Thời gian vận hành từ lần thay dầu gần nhất.

• Lịch sử thay dầu và bảo trì.

• Điều kiện nhiệt độ và môi trường làm việc.

• Dấu hiệu dầu bị biến chất hoặc nhiễm bẩn.

Không nên tự ý trộn hai loại dầu khác nhau khi chưa xác nhận khả năng tương thích với nhà sản xuất hoặc đơn vị kỹ thuật.

2.6. Lọc dầu có vấn đề

Lọc dầu có nhiệm vụ giữ lại các chất bẩn trong mạch dầu.

Khi lọc dầu bị nghẹt, dòng dầu có thể bị ảnh hưởng tùy thiết kế hệ thống và trạng thái bypass của từng model. Tài liệu kỹ thuật PhuAir cũng lưu ý cần đánh giá tình trạng lọc dầu, chênh áp hoặc cảnh báo nếu model có chức năng giám sát và lịch sử thay lọc.

Lọc dầu có vấn đề không nên được xem là nguyên nhân duy nhất gây hao dầu. Tuy nhiên, nếu máy đồng thời có mức dầu bất thường, nhiệt độ cao hoặc lịch sử bảo trì lọc không rõ ràng, đây là một điểm cần đưa vào quá trình chẩn đoán.

2.7. Điều kiện vận hành khiến máy tiêu hao dầu bất thường

Không phải trường hợp hao dầu nào cũng bắt nguồn từ một phụ tùng bị hỏng.

Cần xem xét cách máy đang vận hành, đặc biệt khi hiện tượng xuất hiện sau khi thay đổi nhu cầu khí, thời gian chạy tải hoặc điều kiện phòng máy.

Ví dụ, nếu máy phải làm việc với tải cao trong thời gian dài, nhiệt độ vận hành và trạng thái của hệ thống dầu cần được kiểm tra đồng thời.

Ở máy trục vít có dầu, dầu đóng vai trò hỗ trợ làm mát và làm kín cụm nén. Vì vậy, khi mức dầu giảm bất thường, cần xem xét cả điều kiện vận hành chứ không chỉ nhìn vào bình dầu.

2.8. Cụm nén có dấu hiệu hao mòn

Nếu đã kiểm tra rò dầu bên ngoài, bộ tách dầu, đường hồi dầu, dầu và các bộ phận liên quan nhưng hiện tượng hao dầu vẫn tiếp diễn, cần xem xét sâu hơn đến cụm nén.

Tuy nhiên, đây không phải kết luận có thể đưa ra chỉ dựa trên việc “máy hao dầu”.

Cần kết hợp thêm các dữ liệu như tình trạng vận hành, nhiệt độ, áp suất, lưu lượng, lịch sử bảo trì và các dấu hiệu bất thường khác trước khi đưa ra kết luận về tình trạng cụm nén.

Đặc biệt, không nên thay thế cụm nén chỉ vì mức dầu giảm mà chưa xác định được cơ chế gây mất dầu.

3. Cách kiểm tra máy nén khí trục vít hao dầu

Một quy trình chẩn đoán hợp lý nên đi từ những nguyên nhân dễ kiểm tra đến những nguyên nhân cần can thiệp sâu.

Bước 1: Xác nhận máy thực sự hao dầu

Ghi nhận mức dầu theo đúng điều kiện kiểm tra của nhà sản xuất.

Không đánh giá chỉ dựa vào một lần quan sát.

Theo dõi mức dầu trong một khoảng thời gian vận hành đủ để xác định xu hướng.

Bước 2: Kiểm tra rò dầu bên ngoài

Quan sát toàn bộ khu vực bình dầu, đường ống dầu, đầu nối, mặt ghép, gioăng và các vị trí làm kín.

Nếu có dầu bên ngoài, cần xác định điểm bắt đầu rò, không chỉ xử lý nơi dầu đang nhỏ xuống.

Bước 3: Kiểm tra dấu hiệu dầu đi theo khí

Nếu bên ngoài máy khô nhưng mức dầu vẫn giảm, cần kiểm tra khả năng dầu bị cuốn theo dòng khí nén.

Đặc biệt cần kiểm tra khu vực sau máy và các thiết bị phía hạ lưu khi có dấu hiệu dầu xuất hiện trong hệ thống khí.

Bước 4: Kiểm tra bộ tách dầu và đường hồi dầu

Đối chiếu tình trạng bộ tách dầu, lịch sử thay thế và các thông số giám sát nếu model có trang bị.

Sau đó kiểm tra đường hồi dầu và các chi tiết liên quan theo tài liệu kỹ thuật của máy.

Bước 5: Kiểm tra dầu và lọc dầu

Xác nhận đúng loại dầu, lịch sử thay dầu, tình trạng dầu và lọc dầu.

Nếu máy vừa được bảo trì, cần đặc biệt kiểm tra lại loại dầu, lượng dầu và các vị trí đã tháo lắp.

Bước 6: Kiểm tra điều kiện vận hành

Xem lại thời gian chạy tải, nhu cầu khí, nhiệt độ môi trường, thông gió phòng máy và lịch sử cảnh báo.

Nếu hiện tượng hao dầu xuất hiện đồng thời với nhiệt độ cao, cần đánh giá cả hệ thống làm mát và dầu. PhuAir lưu ý rằng nhiệt độ vận hành có thể bị ảnh hưởng bởi mức dầu, chất lượng dầu, lọc dầu và điều kiện làm mát.

Không nên làm gì khi máy nén khí hao dầu?

Không nên cứ thấy thiếu dầu là châm thêm dầu liên tục. Nếu dầu đang bị rò hoặc đi theo khí nén, việc bổ sung dầu chỉ giải quyết phần biểu hiện.

Không nên thay ngay bộ tách dầu mà chưa kiểm tra. Hao dầu có thể liên quan đến nhiều vị trí trong hệ thống.

Không nên tự ý đổi loại dầu hoặc trộn dầu. Cần xác nhận khả năng tương thích với yêu cầu của model máy.

Không nên tháo đường dầu hoặc bộ tách dầu khi máy còn áp suất và nhiệt độ cao.

Trước khi kiểm tra sâu, cần dừng máy, cô lập nguồn năng lượng, xả áp suất dư về mức an toàn và chờ các bộ phận nóng nguội theo quy trình an toàn của thiết bị.

4. Bảng chẩn đoán nhanh máy nén khí trục vít hao dầu

5. FAQ: Máy nén khí trục vít hao dầu

Máy nén khí hao dầu có phải do tách dầu không?

Có thể, nhưng không thể kết luận chỉ dựa vào hiện tượng hao dầu. Cần kiểm tra đồng thời rò dầu bên ngoài, bộ tách dầu, đường hồi dầu, dầu, lọc dầu và điều kiện vận hành.

Tại sao máy không bị chảy dầu bên ngoài nhưng vẫn hao dầu?

Một khả năng cần kiểm tra là dầu bị cuốn theo dòng khí nén. Khi đó cần kiểm tra bộ tách dầu và đường hồi dầu cùng các điều kiện vận hành liên quan.

Có nên thay tách dầu ngay khi máy hao dầu?

Không nên thay theo phán đoán. Cần xác nhận tình trạng thực tế của bộ tách dầu và các nguyên nhân liên quan trước khi quyết định thay.

Châm thêm dầu có xử lý được tình trạng hao dầu không?

Không. Châm dầu chỉ bổ sung phần dầu đã mất. Nếu nguyên nhân là rò dầu, dầu đi theo khí hoặc hệ thống dầu có vấn đề thì nguyên nhân gốc vẫn còn.

Dầu máy nén khí bị xuống cấp có liên quan đến hao dầu không?

Dầu xuống cấp có thể ảnh hưởng đến khả năng bảo vệ, làm kín và kiểm soát nhiệt của hệ thống. Vì vậy cần kiểm tra loại dầu, thời gian sử dụng, lịch sử bảo trì và điều kiện vận hành khi máy có hiện tượng bất thường.

6. Kết luận

Máy nén khí trục vít hao dầu không nên được chẩn đoán đơn giản là “hỏng tách dầu”.

Cách kiểm tra đúng là xác định dầu đang mất theo hướng nào: rò ra ngoài, đi theo khí nén hay liên quan đến hệ thống dầu và điều kiện vận hành.

Sau đó mới kiểm tra lần lượt bộ tách dầu, đường hồi dầu, dầu, lọc dầu và các bộ phận liên quan. Nếu chưa đủ dữ liệu, không nên vội thay phụ tùng hoặc kết luận cụm nén bị hỏng.

Nếu cần hỗ trợ chẩn đoán, hãy cung cấp Model/Serial máy, ảnh màn hình điều khiển, tình trạng mức dầu, lịch sử thay dầu/tách dầu và hình ảnh vị trí nghi ngờ. PhuAir có thể dựa trên các dữ liệu này để xác định hướng kiểm tra phù hợp với từng model máy.

PhuAir - Chẩn đoán đúng nguyên nhân trước khi thay phụ tùng.